وبلاگ تخصصی ژئوفیزیک

آموزش زبان انگلیسی Extra آموزش زبان انگلیسی Extra
هم سریال ببینید، هم زبان یاد بگیرید!
روش جدید آموزش زبان انگلیسی با فیلم
آموزش زبان انگلیسی Extra
هم سریال ببینید، هم زبان یاد بگیرید!
روش جدید آموزش زبان انگلیسی با فیلم
X
تبلیغات در بلاگ اسکای
جمعه 27 آذر ماه سال 1388
!!!!!!!!!!!!!

تا اطلاع ثانوی حوصله و وقت وبلاگ نویسی ندارم.  

خداحافظ تا بعد!!!

دوشنبه 7 اردیبهشت ماه سال 1388
کشند (جزر و مد )

حتما تا به حال گاهی در کنار ساحل شاهد بالا آمدن آب دریا بوده اید. کــَـشَـند یا جزر و مد یکی از پدیده های جالب طبیعت است که از دوران باستان همواره مورد توجه انسان بوده است. و گاهی هم مشکلاتی برای بشر بوجود آورده است. برای مثال زمانی که ارتفاع بالا آمدگی آب در اثر کشند(جزر) در اقیانوسها به ۳۰ متر رسیده است!!

 طبق قانون گرانش می دانیم که هر جا جرم وجود داشته باشد اثر گرانش وجود دارد. در منظومۀ شمسی که سیارات و جرمها وجود دارند، اثر گرانشی نیز وجود دارد؛ که بستگی به جرم و فاصله اجرام از زمین دارد. این اثرها کم بوده و فقط دو اثر مهم است: یکی اثر ماه (بدلیل فاصلۀ کم از زمین) و دیگری اثر خورشید (به علت جرم زیاد) 

  

توجه:  بنابراین می توان گفت که ماه و خورشید عوامل تولید کشند(جزر و مد) هستند.

  

تعریف کشند: بالا آمدگی ها و پایین رفتگی های متناوبی که در سطح آبها و نیز پوستۀ زمین در نتیجۀ عملکرد نیرو های جاذبه ای بین ماه و خورشید و زمین بوجود می آید را کشند گویند.     

 

توجه: فاصلۀ ماه تا زمین ۳۸۵۰۰۰ کیلومتر و فاصلۀ خورشید تا زمین ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ کیلومتر است. ==> ماه بدلیل فاصلۀ اندکش در قیاس با خورشید نسبت به کرۀ زمین نیروی کشندی اش از اهمیت بیشتری برخوردار است و تاثیر بیشتری ایجاد می کند.  

 

 توجه: پدیدۀ کشند یا جزر و مد اساسا" زاییدۀ نیروی گرانش کرۀ ماه است. آشکار است که دریاها در سنجش با خشکی های زمین نرمش پذیری بیشتری دارند و از این رو در برابر نیروی کشش ماه کمتر ایستادگی می کنند به همین مناسبت توده های آب در زیر پای ماه انباشته می گردند و پدیده ای را به نام برکشند (مَد) ایجاد می کنند. 

 

 

و همزمان با برکشند به دور ماه برکشند دیگری در آن سوی زمین ایجاد می شود. بدین سان که آبهای آنسوی کرۀ زمین که از ماه بدورند کمتر متأثر گردیده و به اصطلاح عقب می مانند. و آب تودۀ کلانی را ایجاد می کند. بنابراین روزانه هر نقطه از سطح دریا دو بار دستخوش برکشند و دو بار دستخوش فروکشند (جزر) می گردد.

تذکر: میانگین بازۀ زمانی دو برکشند و فروکشند 12 ساعت و 25 دقیقه است. درست نیمی از زمانی که طول می کشد تا ماه یک دور کامل گرد زمین بگردد. یعنی 24 ساعت و 51 دقیقه.

توجه: کشند همراه با حرکت ظاهری ماه از افق شرقی ناظر، به سمت افق غربی او پیش می روند.

تذکر: اثر گرانش خورشید در کشند نسبت به ماه از ردۀ دوم برخوردار است. زیرا بازۀ آن ( فاصلۀ خورشید از زمین) یکصد و پنجاه میلیون کیلومتر است. از این رو نسبت نیروی کشند زای خورشید تنها حدود 7 درصد نیروی ماه است.

 

 و یک مطلب جالب دیگه در این مورد--> برو به ادامه مطلب:

ادامه مطلب ...
دوشنبه 3 فروردین ماه سال 1388
اعتدالین و اعتدال بهاری

به این شکل نگاه کنید: 

 

خب خیلی ساده است زمین رو داره نشون میده که داره دور خورشید گردش میکنه البته به مقیاسها اعتماد نکنید. 

 

 

خب حالا این شکل را ببینید: 

اگر از مرکز زمین یک کره رسم کنیم به شعاع بی نهایت که شعاع این کره همه ستاره ها و کهکشانها را در بر بگیره به این کره میگیم کره ی سماوی(Celestial Sphere)

 

کره ی سماوی اون کره ی سیاه رنگ بزرگتره. حالا اگه سطح استوای زمین را امتداد بدیم تا از خورشید عبور کنه، یک سطح بسیار بزرگ بدست میاد که اسمش را استوای سماوی میگذاریم.(Celestial Equator) که در این شکل اون دایره ی سیاه رنگ کوچکتره! 

ر.ج.ک. منبع 

اون دایره ی آبی رنگ هم که اسمش اکلیپتیک یا دایرة البروجه: علاوه بر اینکه زمین در حال گردش به دور خورشیده به نظر می رسه که خورشید هم در کرۀ سماوی در حال طی کردن مسیری است که اصطلاحا به اون دایرة البروج میگن. 

ر.ج.ک. منبع  

ما می خواستیم اعتدال بهاری یا در کل اعتدالین رابدونیم که کجاست؟ 

همونطور که در شکل می بینید دو دایرۀ استوای سماوی و دایرةالبروج در دو نقطه با هم تلاقی می کنن. بالا و پایین. که نقطۀ بالایی نقطۀ اعتدال پاییزی(Autumnal Equinox)  و نقطۀ پایینی اعتدال بهاری(Vernal Equinox) نام دارند. که سه روز پیش زمین در این نقطه قرار گرفت.

 

مختصات سماوی 

کی از مجموعه‌های عمومی که برای معرفی مختصات سماوی بکار گرفته می‌شود، به نام مختصات استوایی است که بر اساس استوای سماوی بنا نهاده‌اند. مختصات شمال جنوب که معادل سماوی برای عرض روی «زمین» محسوب می‌شود به نام «میل» است و مانند عرض بر حسب درجه ( ۫ ) ، دقیقه ( ' ) و ثانیه ( " ) از صفر بر روی استوای سماوی تا 90 درجه در جنوب بر روی قطبین سماوی ، اندازه گیری می‌شود. کل دایره سماوی به 360 درجه تقسیم می‌گردد. یک درجه می‌تواند به 60 دقیقه کمانی ( َ' 60) و یک دقیقه کمان به 60 ثانیه کمانی ( " ) تقسیم شود.

مختصات شرقی ، غربی که معادل طول جغرافیایی بر روی زمین است به نام «بعد» ، خوانده شده که معمولاً در جهت شرقی به دور آسمان و بر حسب ساعت (h) ، دقیقه (m) و ثانیه (s) زمانی است که گاهی بر حسب درجه هم اندازه گیری می‌شود. از آنجا که زمین هر 360 درجه را در 24 ساعت طی می‌کند، لذا یک ساعت (1h) از بعد و از زمان ، معادل 15 درجه کمان ، یک دقیقه (1m) از بعد معادل 15 دقیقه ( '15 ) کمان و یک ثانیه ("ً1) بعد ، مساوی با 15 ثانیه ( "15) کمان است. «نقطه صفر» نقطه‌ای است که خورشید (و در نتیجه دایرة البروج) استوای سماوی را درجریان عبور از جنوب به شمال در هر بهار قطع می‌کند که آن را «نقطه اعتدال بهاری» یا «ابتدای حمل» نیز گویند، زیرا در دوران یونان باستان خورشید در این زمان در صورت فلکی حمل بوده است.

این نقطه شباهت به گرینویچ روی زمین و نصف النهار دارد که از آن می‌گذرد و مبنای اندازه گیری طول جغرافیایی محسوب می‌شود. سامانه مختصات استوایی معمولاً برای بیان موقعیت اجرام ثابت فلکی بکار برده می‌شود. ستارگان و اجرام عمق آسمان در کاتالوگها با همین بعد و میل نسبت به یک زمان یا دوره معین ، نشان داده می‌شوند. این مختصات دارای تغییرات بسیار جزئی ، آن هم به علت
حرکت تقدیمی زمین است . به یاد داشته باشید که سمت «شمال» و «جنوب» در کره سماوی به مفهوم در جهت شمال و جنوب قطبین سماوی قرار گرفتن است. «شرق» هم همیشه به معنای افق شرقی است. 

 

 

شنبه 19 بهمن ماه سال 1387
منشا زمین لرزه

تقریباً تمام زمین لرزه های  دنیا در حاشیه ی ورقه های سنگ کره رخ  می دهند. در این مناطق نیروهایی که عموماً در نتیجه ی حرکت و جابه جایی  ورقه های سنگ کره به وجود می آیند، مجموعه ی سنگی یک ناحیه را تحت تأثیر قرار می دهند. مجموعه ی سنگی، ابتدا کمی تغیر شکل می دهخد و انرژی حاصل از این نیروها را در خود ذخیره می کند تا این که مقدار این انرژی ها از آستانه ی مقاومت سنگ تجاوز کند و سنگها شکسته شوند. در این موقع انرژی ذخیره شده در سنگ ها، آزاد می شود، به صورت موج به اطراف حرکت   می کند و با رسیدن به سطح زمین سبب لرزش و تخریب بناها، ریزش کوه ها، ایجاد ترک های عمیق، امواج بزرگ در دریاها و پدیده های مختلف دیگر می شود.

همه ی زمین لرزه ها بر اثر شکستن سنگ ها ایجاد نمی شود بلکه تعدادی از آن ها در محل شکستگی های قدیم اتفاق می افتند. در این مناطق، با ازدیاد نیروهای وارده، حرکاتی در امتداد شکستگی ها و گسل های قدیمی به وجود می آید که ضمن آزاد کردن ارژی سبب می شود که گسل ها وضعیت جدید به خود بگیرند. به همین دلیل است که در برسی  مناطق زلزله خیز، لازم است گسل های فعال منطقه دقیقاً مشخص شود و تاریخچه فعالیت آن ها در گذشته، مورد برسی قرار گیرد.

باید توجه داشت که در یک زمین لرزه، تمام طول گسل جابه جا نمی شود. در یک زمان ممکن است بخش هایی از آن جابه جا شود و بخش های دیگر مقاومت کند. درضمن، زمین لرزه معمولاً به صورت یک شکسته منفرد و ساده سنگ به وجود نمی آید، در هر زمن لرزه باید از گروه لرزه ها صحبت کرد. ابتدا تعدای لرزه های خفیف اتفاق می افتد که به آن ها پیش لرزه گویند.
سپس حرکت و لرزه اصلی به وقوع می پیوندد و پس از آن حرکات و لرزه های خفیف متعادل کننده صورت می گیرد که به آن ها  پس لرزه گویند.

سه شنبه 1 بهمن ماه سال 1387

به زودی به روز می شوم.

پنجشنبه 19 دی ماه سال 1387
چند واقعیت جالب در مورد سیاره زمین

 1. صفحات هموار زمینی، این سیاره را محل مناسبی ساخته

زمین یگانه سیاره دارای صفحه هموار در منظومه شمسی است. پوسته یا قشر بیرونی زمین به مناطق مختلف بنام صفحه های هموار زمین ساختی تقسیم شده اند. این مناطق بر فراز ماگما یا خمیر مواد معدنی داخلی زمین شناور بوده و می توانند برخلاف هم حرکت کنند. هر گاه دو صفحه با هم برخورد کنند، امکان دارد یک صفحه زیر صفحه دیگر برود. این پروسه بسیار مهم است. زمانیکه گیاه های میکروسکوپی در آبها می میرند به عمق ابحار سقوط می کنند. طی مدت بسیار طولانی، بقایای این نوع حیات که سرشار از کاربن شده اند، دوباره به قسمت داخلی زمین می روند و بازسازی می شوند. این گیاهان کاربن را از اتموسفیر زمین تخلیه می کنند و در نتیجه ما را در برابر اثرات گلخانه ای نجات می دهند و مانع آنچه که در زهره اتفاق افتاده، می گردند.

بدون صفحه های هموار زمینی، هیچ راهی برای بازسازی کاربن وجود نداشته و در نتیجه زمین بیش از حد داغ می گردد.

   2. زمین تقریبأ یک کره یا گوی است

شکل زمین را می توان بصورت کره ای که در قطبین پهن شده تصور نمود. در واقع یک گوی است، اما گردش زمین باعث می گردد تا در استوا متورم شود. بدین معنی است که اندازه گیری از قطب تا قطب دیگر حدود 43 کیلیومتر کمتر از قطر زمین در استوای آن می باشد.

با اینکه بلندترین کوه روی زمین البرز، اما دورترین کوه از مرکز زمین کوه چیمبورازو در اکوادور می باشد.

   3. زمین اکثرأ از آهن، اکسیژن و سیلیکون ترکیب شده

اگر بتوانیم زمین را به ستون های جداگانه مواد معدنی تقسیم کنیم در آنصورت 32.1 درصد آهن، 30.1 درصد اکسیژن، 15.1 درصد سیلیکون و 13.9 درصد مگنیزیم می باشد. طبعأ اکثر این مقدار آهن در هسته زمین قرار دارد. اگر بتوانید به زیر زمین بروید و هسته آن را بررسی کنید، می بینید که 88 درصد از آهن تشکیل شده است.

 47 درصد پوسته یا قشر زمین را اکسیژن تشکیل داده.

   4. 70 درصد سطح زمین را آب پوشانیده

وقتیکه فضا نوردان برای اولین بار به فضا رفتند و با چشم سر به زمین دیدند، آن را سیاره آبی ( آبی رنگ) نامیدند و این جای تعجب نیست. زیرا 70 درصد سیاره ما را اقیانوس ها پوشانیده و 30 درصد باقیمانده آن زمین خشک و سفت است که بالاتر از سطح بحر قرار دارد.

   5. اتموسفر زمین تا 10 هزار کیلومتر گسترده است.

اولین 50 کیلومتر یا اندکی بیشتر اتموسفیر بسیار غلیظ و متراکم است، اما کل اتموسفیر تا 10 هزار کیلومتر بر سطح زمین امتداد دارد. خارجی ترین لایه اتموسفیر را، جو خارجی (exosphere) می نامند که در ارتفاع 500 کیلومتر از زمین آغاز می شود. چنانچه گفته شد این پوشش تا 10 هزار کیلومتر بالا می رود و در آن قسمت، ذرات یا عناصر آزاد و خودگردان می توانند از کشش یا گرانش جاذبه ای زمین فرار کنند و توسط باد های خورشیدی پراکنده شوند.

اما این قسمت بالائی به شدت رقیق و نازک است. قسمت عمده اتموسفیر زمین پائین نزدیک زمین قرار دارد. در واقع، 75 درصد اتموسفیر زمین در 11 کیلومتر اول بالای سطح زمین می باشد.

   6. هسته مذاب آهنی زمین یک میدان مغناطیسی ایجاد می کند

زمین شبیه یک مغناطیس بزرگ است که در بالا و پائین و در واقع نزدیک به قطب های جغرافیایی دارای قطب های مغناطیسی می باشد. این میدان مغناطیسی از سطح زمین تا هزاران کلیومتر به دور امتداد یافته و منطقه ای را ایجاد کرده که بنام مغناطیس کره ( مگنتوسفر) یاد می شود. ما باید مدیون مغناطیس کره باشیم، زیرا در نبود آن ذرات باد های خورشیدی با زمین برخورد نموده و سطح آن را در معرض مقدار زیاد تشعشعات یا تابش های خورشیدی قرار می دهد. اما مغناطیس کره باد های خورشیدی را به دور زمین هدایت نموده و ما را در برابر آسیب آن محافظت می کند.

دانشمندان فکر می کنند که میدان مغناطیسی توسط هسته بیرونی مذاب زمین؛ جائیکه گرما، باعث ایجاد حرکت انتقالی گرمای ذرات هدایت شده می گردد. این امر باعث ایجاد جریان های الکتریکی می گردد که میدان مغناطیسی را بوجود می آورد.

   7. گردش زمین بدور محورش 24 ساعت زمان نمی برد

در واقع 23 ساعت و 56 دقیقه و 4 ثانیه است. این مدت زمانی است که زمین یکبار بدور محورش می چرخد و اخترشناسان آن را یک روز نجومی می نامند. پس حالا متوجه شدید که یک روز 4 دقیقه کمتر از مدتی است که قبلأ فکر می کردید. شما فکر می کنید که این زمان با گذشت هر روز زیاد می شود و طی چند ماه روز شاید شب گردد و شب روز گردد.

اما به یاد داشته باشید که زمین بدور خورشید می گردد. هر روز، خورشید در مقایسه با ستار های دیگر حدود 1 درجه ( به اندازه ماه در آسمان) حرکت می کند. حالا، اگر شما این گردش کوچک خورشید را که بخاطر گردش زمین بدور آن متوجه می شویم نیز اضافه کنید در آنصورت با گردش زمین بدور محور اش 24 ساعت کامل را بدست می آورید.
 
   8. یک سال زمینی 365 روز نیست

در واقع 365.2564 روز است. این بار اضافه شد. 0.2564 روز، نیاز برای سال کبیسه را تکمیل می کند. به همین خاطر است که حالا در گاهنامه میلادی هر سال با عدد 4 مانند 2004، 2008 و غیره قابل تقسیم است و تا اینکه بین 100 (1900، 2100 و غیره) قابل تقسیم باشد... و چنین ادامه خواهد داشت تا زمانیکه بین 400، (1600، 200 و غیره) قابل تقسیم گردد.

   9. زمین تنها یک قمر و دو سیاره هم مدار مدارد

چنانچه میدانید، زمین یک قمر (ماه) دارد. اما آیا میدانید که دو سیارک دیگر در یک مدار مشترک به دور زمین قفل شده اند؟ این سیارک ها بنام 3753 کرویتین و 200229AA  یاد می شوند. در مورد ماه زیاد توضیح نمی دهم، زیرا مطمئن ام که همه شما آن را به خوبی شناخته اید.

اما سیارک 3753 کرویتین که قطر آن 5 کیلومتر است بنام قمر یا ماه دوم زمین یاد می شود. در واقع بدور زمین نمی گردد، بلکه یک مدار هماهنگ شده با زمین دارد. این قمر دارای یک مداری است که گویا زمین را در مدار اش دنبال می کند، اما در حقیقت در یک مسیر جداگانه بدور خورشد، مدار خودش را طی می کند.

سیارک 200229AA فقط 60 متر قطر دارد و مدار آن بدور زمین شبیه نعل اسب است که هر 95 سال آن را به زمین نزدیک تر می سازد. طی حدود 600 سال، بنظر میرسد که زمین را در مداری شبیه مدار یک ماهواره دور بزند. دانشمندان پیشنهاد می کنند که این سیارک می تواند یک هدف خوب برای یک مأموریت اکتشافی فضایی باشد.

  10.  زمین تنها سیاره ای است که در آن حیات وجود دارد

ما وجود آب را در گذشته های مریخ و ذرات لازم برای ایجاد حیات را در تیتان قمر زحل کشف نمودیم. ما می توانیم آمونیو اسید ها را در یک سحابی در اعماق فضا ببینیم، اما زمین یگانه جای است که حیات در آن کشف شده است.

اما اگر در سیارات دیگر هم حیات وجود داشته باشد، دانشمندان در حال آزمایشاتی اند تا ما را در یافتن این حیات کمک کند. یک مدارگرد دیگر بنام آزمایشگاه علمی مریخ، طی چند سال آینده به سوی این سیاره می رود و با تجربیاتی مجهز می باشد که می تواند حیات را در خاک این سیاره کشف کند. آنتن های بزرگ رادیویی با بررسی ستاره های دور دست، سعی می کنند تا انواع سیگنال های حیات هوشمندی را که از فضای میان ستاره ای عبور کند، بشنوند. و حالا تلسکوپ های فضایی مانند مأموریت داروین ایسا (سازمان فضایی اروپا) چنان قوی اند که می توانند حضور حیات را در دنیا های دیگر حس کنند.

اما فعلأ همه میدانیم که زمین یگانه جای است که حیات در آن وجود دارد و این خود یک واقعیت جالب است.

سه شنبه 17 دی ماه سال 1387
پیچیدگی حرکت زمین

 زمین همان طور که به دور محورش می چرخد, به دور خورشید نیز می گردد. تمام منظومه

شمسی ما هم به آهستگی دور کهکشان راه شیری می گردد. کهکشان راه شیری ما هم به کهکشان

های گروه محلی تعلق دارد. در حالی که اینها هم حرکت می کنند.
زمین چند نوع حرکت دارد. 1- دور یک خط فرضی به نام محور می چرخد که از قطب شمال به

قطب جنوب کشیده شده. 2- زمین دور خورشید می گردد. 3- همراه با خورشید و بقیه منظومه

شمسی میان کهکشان راه شیری حرکت می کند. 4- همراه با کهکشان راه شیری در گروه محلی

کهکشان ها می گردد. برای کسب اطلاع درباره کهکشان ها اینجا را کلیک کنید.

زمین با چه سرعتی به دور محورش می چرخد؟
24 ساعت طول می کشد تا زمین یک دور به طورکامل به دور محورش بچرخد در حالی که

خورشید در آسمان سر جایش قرار دارد. این دوره روز خورشیدی نامیده می شود. در طول یک

روز خورشیدی، زمین طوری در مدارش به دور خورشید حرکت می کند که کمی متفاوت تر از

شب پیش به سمت ستاره ها رو می کند.
اما 23 ساعت و 56 دقیقه و 09/4 ثانیه طول می کشد تا زمین یک بار طوری به دور خودش

بچرخد که ستارگان در همان مکانی که در آسمان بودند قرار داشته باشند. این دوره روز نجومی

نامیده می شود. به این ترتیب یک روز نجومی کوتاه تر از یک روز خورشیدی ست. بنابراین طبق

روز نجومی ستاره ها هر روز چهار دقیقه زودتر طلوع می کنند.

سه شنبه 17 دی ماه سال 1387
زمین چگونه و با چه سرعتی حرکت می کند؟

 زمین چگونه و با چه سرعتی حرکت می کند؟ 
  

 

 زمین با چه سرعتی می چرخد؟

 

شما نمی توانید سرعت یک شیء را نسبت به خودش بسنجید. باید سرعت آن را با مقایسه با چیز دیگری پیدا کنید (این یکی ازقضیه های اینشتین است).
اگر کسی این سؤال را از ما پرسید که "زمین با چه سرعتی حرکت می کند؟" اول باید مشخص کنیم که می خواهیم این سرعت را با توجه به کدام شیء دیگری بسنجیم. حرکت را بدون وجود یک نقطه مرجع نمی توان اندازه گرفت. ما می توانیم از کسی که این سؤال را پرسیده، بپرسیم که سرعت زمین را با توجه به چه چیزی (محور خودش، در مقایسه با خورشید یا در مقایسه با کهکشان راه شیری یا کهکشان های گروه محلی ما) می خواهد بداند؟ به این ترتیب می توانید به این سؤال پاسخ داد.

زمین چگونه و با چه سرعتی حرکت می کند؟۰/۵ کیلومتر در ثانیه
زمین با چه سرعتی به دور خورشید می گردد؟ ۳۰کیلومتر در ثانیه
منظومه شمسی با چه سرعتی به دور کهکشان راه شیری می گردد؟۲۵۰کیلومتر در ثانیه
کهکشان راه شیری ما با چه سرعتی در گروه محلی کهکشان ها می گردد؟ ۳۰۰کیلومتر در ثانیه

یکشنبه 15 دی ماه سال 1387
حرکت شناسی کره ی زمین

  

 

زمین به عنوان جایگاهی که ما از روی فضا آن را تماشا می کنیم پیوسته در حرکت و جنبش است. شناخت این حرکت از موضوعات مهم و اساسی در نجوم و ژئوفیزیک است. اطلاعات نجومی ماهواره ای و سایر شواهد گویای چهار نوع حرکت برای کره ی زمین می باشد: 

  1. حرکت زمین به همراه کهکشان راه شیری نسبت به سایر کهکشانها 
  2. حرکت دورانی زمین به همراه منظومه ی خورشیدی درون کهکشان راه شیری 
  3. حرکت کره ی زمین همانند سایر سیاره هابه دور خورشید که به حرکت سالانه معروف است. 
  4. حرکت چرخشی یا اسپینی زمین به دور محور دوران لحظه ای که حرکت روزانه نامیده می شود.
شنبه 14 دی ماه سال 1387
به وبلاگ تخصصی ژئوفیزیک خوش آمدید

علم ژئوفیزیک در بدو پیدایش فقط با مطالعه ی شکل و ساختار زمین سر و کار داشت ولی از اوائل قرن بیستم به بعد تکنیکهای ژئوفیزیکی بطور فزاینده ای در مقیاس کوچکتر و محلی در جستجسوی کانیها بویژه نفت در چند کیلومتری بالای پوسته به کار گرفته شده است. 

امروزه با توجه به بخشهای متنوع مطالعاتی ژئوفیزیک، اتحادیه های بین المللی تشکیل شده اند که مهمترین آنها هفت اتحادیه است که در اتحادیه ی موسوم به اتحادیه ی بین المللی ژئودزی و ژئوفیزیک (International union of Geodesy and Geophysics - http://www.iugg.org/) به منظور هماهنگی جمع شده اند.

شروع علم ژئوفیزیک را می توان به کشف خاصیت مغناطیسی کره ی زمین در قرن یازدهم میلادی توسط چینیها و کشف قانون گرانش بوسیله ی نیوتن در قرن هفدهم میلادی نسبت داد. از دیدگاه کاربردی اولین گام در این زمینه در سال 1843 برداشته شد که قطب نما جهت کشف کانیهای مغناطیسی به کار گرفته شد.

در اثنای جنگ جهانی دوم برای تعیین محل توپها، زیردریایی ها، مینها و هواپیماها از روشهایی استفاده می شد که امروزه با توسعه ی بیشتر آنها، به عنوان روشهای اکتشافی در ژئوفیزیک محسوب می شوند.

یک برداشت ژئوفیزیکی، هدفهایی همانند تعیین محل ساختارها یا اجسام زمین شناختی زیرزمینی و نیز اندازه گیری ابعاد و ویژگیهای مربوط به آنها را دنبال می کند. هر برداشت ژئوفیزیکی، مجموعه ای از اندازه گیریهاست که معمولا با طرحی منظم بر روی سطح زمین، دریا و هوا و یا بطور قائم درون یک چاه آزمایشی، انجام می شود. این اندازه گیریها ممکن است حاصل از تغییرات فضایی میدانهای نیروی ایستا نظیر گرادیانهای پتانسیل الکتریکی، گرانشی و مغناطیسی باشد و یا از سرشتیهای میدانهای موج، مانند زمان سیر امواج کشسان یا لرزه ای و واپیچش دامنه و فاز امواج الکترومغناطیسی. 

در اندازه گیریهای گرانشی و مغناطیسی از میدانهای طبیعی نیرو استفاده می شود در صورتیکه در بیشتر روشهای لرزه ای و الکتریکی که با ویژگیهای کشسانی و الکتریکی سنگها سر و کار دارند، لازم است به زمین انرژی داده شود و پاسخ سنگها و لایه های بالایی پوسته آشکارسازی شود.

پنجشنبه 12 دی ماه سال 1387

پنجشنبه 12 دی ماه سال 1387
این وبلاگ به مباحث علمی ژئوفیزیکی اختصاص دارد

واژه ی ژئوفیزیک بندرت برای عامه ی مردم دارای مفهوم مشخص و روشنی است و حتی بیشتر افراد تحصیل کرده نیز نمی توانند توصیف دقیقی از این واژه ارائه دهند و بعضا ازآن بی اطلاعند. دانشجویان علوم پایه نیز آشنایی چندانی با این علم ندارند.

بطور کلی ژئوفیزیک را می توان علم تحقیق و تشریح کره ی زمین اعم از درون و بیرون آن، با استفاده از روشهای فیزیکی دانست. این علم را می توان حاصل پیوند علوم فیزیکی، زمین شناسی و ریاضیات دانست. تئوریهای مورد نیاز در این علم بیشتر در زمینه ی فیزیک کلاسیک و کاربردی است. علم ژئوفیزیک با تمام جنبه های فیزیکی زمین و جو آن سر و کار دارد و امروزه تجزیه و تحلیل سایر سیارات نیز در این علم جایگاهی یافته است.

ژئوفیزیک در مفهوم عام خود، بخشهای گوناگونی نظیر فیزیک پوسته ی زمین، اقیانوس شناسی، فیزیک جو یا هواشناسی و فیزیک جو بالا (مغناطیس کره) در بر می گیرد. زیرا هنگام تحقیق و پژوهش در ارتباط با کره ی زمین باید علاوه بر مطالعه ی قسمتهای بیرونی زمین یعنی زمین سخت، پوششهای آبی در سطح و پوشش هوای اطراف آن و تاثیر سایر کرات سماوی بر روی زمین نیز مورد توجه قرار گیرند.

ژئوفیزیک به معنای خاص، بیشتر به مطالعه ی قسمت صلب و سخت لایه ی خارجی زمین اطلاق می شود که به نوبه ی خود به بخشهای متنوع دیگری نظیر ژئودزی، لرزه شناسی، ژئومغناطیس، زلزله شناسی، ژئوالکتریک، فیزیک سنگ و ژئودینامیک تقسیم می گردد.